Ημέρα μνήμης ολοκαυτώματος 2026
Στις 27/01/2026, στο πλαίσιο της ημέρας μνήμης του Ολοκαυτώματος, υλοποιήθηκε το σενάριο “Ψίθυροι στη Σιωπή” στο μάθημα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας με τους μαθητές και τις μαθήτριες του Β3. Χωρισμένοι σε έξι ομάδες, μελέτησαν αποσπάσματα από λογοτεχνικά έργα-δίνονται σχετικές πληροφορίες- και εκπόνησαν ποικίλες δραστηριότητες με στόχο την ενημέρωση των μαθητών/μαθητριών για τα γεγονότα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου στην Ελλάδα και την Ευρώπη και την κατανόηση της τύχης των θυμάτων του Ολοκαυτώματος μέσα από τη μελέτη της λογοτεχνίας.
Ημερολόγιο της Άννας Φρανκ
Πρόκειται για το αυθεντικό ημερολόγιο της έφηβης Γερμανοεβραίας Άννα Φρανκ, η οποία το έγραψε όταν κρυβόταν από τη ναζιστική αστυνομία στην Ολλανδία. Η ίδια πέθανε τελικά σε στρατόπεδο συγκέντρωσης και ο πατέρας της που επέζησε, το εξέδωσε μετά το τέλος του πολέμου. Αποτελεί ένα βιβλίο εμβληματικό, σπαρακτικό και καταγγελτικό, μέσα από τα μάτια ενός κοριτσιού, της ναζιστικής θηριωδίας και του Ολοκαυτώματος.
Πηγή: https://ebooks.edu.gr/ebooks/handle/8547/5550
Η κλέφτρα των βιβλίων, Μάρκους Ζούσακ
Όταν η νεαρή Λίζελ φτάνει στο σπίτι των θετών γονιών της, έχοντας χάσει την οικογένειά της, το μόνο που κρατάει στα χέρια της είναι το κλεμμένο εγχειρίδιο ενός νεκροθάφτη, το οποίο δεν μπορεί καν να διαβάσει, αφού δεν ξέρει γραφή και ανάγνωση. Αυτή θα είναι και η αρχή της καριέρας της ως… κλέφτρας. Η Λίζελ αρχίζει να κλέβει βιβλία -βιβλία που πετάνε οι ναζί στη φωτιά για να τα κάψουν, βιβλία από τη βιβλιοθήκη του δημάρχου, βιβλία που τη συντροφεύουν στις περιπέτειές της παρέα με το φίλο της, Ρούντι, στους δρόμους της πόλης, βιβλία που θα γεμίσουν τις ώρες του άλλου φίλου της, του κυνηγημένου Μαξ. Κι ενώ οι βόμβες των συμμάχων πέφτουν συνεχώς και οι σειρήνες ουρλιάζουν, η Λίζελ μοιράζεται τα βιβλία της με τους γείτονές της στα καταφύγια και βρίσκει σ’ αυτά παρηγοριά. Μέχρι που κάποια μέρα η σειρήνα θα αργήσει να σφυρίξει… Μια αξέχαστη ιστορία για τη δύναμη της ανθρωπιάς, για τις ανατροπές της ζωής, αλλά και για την αστείρευτη γοητεία των βιβλίων!
Οι βαλίτσες του Άουσβιτς, Ντανιέλα Παλούμπο
Πώς είναι ξαφνικά να σου απαγορεύουν να πηγαίνεις σχολείο, να συναντάς τους φίλους σου, να μπαίνεις στο τραμ ή να κάνεις ποδήλατο στο πάρκο; Πώς είναι να αναγκάζεσαι να αφήσεις το σπίτι σου αιφνιδιαστικά, με μια βαλίτσα φτιαγμένη βιαστικά, για έναν προορισμό που δεν γνωρίζεις και με την υποψία πως δεν θα επιστρέψεις ποτέ; Ο Κάρλο από την Ιταλία, που τρελαίνεται για τα τρένα και αποφασίζει να κρυφτεί σε ένα βαγόνι. Η Χάννα από τη Γερμανία, που απ’ όταν πήραν από κοντά της τον αδερφό της τον Γιάκομπ περνάει τις νύχτες μετρώντας τα αστέρια. Η Εμελίν από τη Γαλλία, που δεν θέλει να φοράει το κίτρινο αστέρι, κι ας είναι υποχρεωτικό για όλους τους Εβραίους. Ο Νταβίντ από την Πολωνία, που το σκάει από το γκέτο της Βαρσοβίας κρατώντας σφιχτά το βιολί του. Αυτοί είναι οι πρωταγωνιστές του βιβλίου. Παιδιά που έζησαν σε διάφορα μέρη της Ευρώπης σε μια εποχή που ρατσιστικοί νόμοι επέβαλλαν παράλογα νέα ήθη και απαγόρευαν απλές καθημερινές πράξεις.
Οι Εβραίοι πιάνονται εξαπίνης. Ενώ τρώνε το μεσημεριανό τους, ενώ κοιμόντουσαν, ενώ διάβαζαν, ενώ έκαναν καθημερινά πράγματα. Τους έλεγαν να ετοιμάσουν μια βαλίτσα για να τους ξεγελάσουν. Μην βλέποντας τον δόλο, οι Εβραίοι ετοίμαζαν μία βαλίτσα με κάθε λογής είδος μέσα, από παιχνίδια και κοσμήματα, μέχρι τηγάνια και τσατσάρες.
Μεταφέρονταν με εμπορικά τρένα. Τα εμπορικά τρένα δεν έχουν καθίσματα, δεν προορίζονται για ανθρώπους. Κουβαλάνε ζώα και αντικείμενα. Έτσι έβλεπαν τους Εβραίους. Τους σώριαζαν όρθιους μέσα στα βαγόνια για μέρες, δίχως νερό, δίχως τουαλέτα, δίχως τίποτε. Επιβίωναν οι περισσότεροι. Όταν έφταναν στον “προορισμό”, τους περίμεναν στρατιώτες. Τους χτυπούσαν. Τους έλεγαν ότι έπρεπε να γδυθούν για να πλυθούν από το ταξίδι. Προηγουμένως τους έβαζαν να γράψουν το όνομά τους στις βαλίτσες τους, για να μπορούν να τις… ξαναβρούν. Ήταν το τελευταίο βασανιστήριό τους. Ήθελαν να τους κάνουν να πιστέψουν ότι μετά το ντους θα τους επέστρεφαν τα προσωπικά τους αντικείμενα.
Ύστερα στοιβάζονταν σε έναν θάλαμο από τις χαραμάδες του οποίου έμπαινε ένα δηλητηριώδες άεριο που τους σκότωνε σε λίγο μόλις λεπτά. Οι στρατιώτες έπαιρναν από τις βαλίτσες ο,τι τους ήταν χρήσιμο. Οι άδειες βαλίτσες πετάγονταν στην μεγάλη αποθήκη. Σήμερα, βρίσκονται στο μπλοκ 5, πίσω από ένα τζάμι, για να τις βλέπεις με τα γραμμένα ονόματά τους. Ο πόλεμος τελείωσε το 1945. Υπολογίζεται ότι θανατώθηκαν περίπου 6 εκατομμύρια Εβραίοι, δηλαδή το ένα τρίτο των Εβραίων της Ευρώπης.
Πηγή: https://www.elniplex.com
Όταν έφυγαν τα αγάλματα, Αγγελική Δαρλάση
Κάποτε ήταν ένα κορίτσι που είχε ακούσει τα αγάλματα να τραγουδούν, είχε χορέψει μαζί τους στο φως του φεγγαριού, τα είχε δει να δακρύζουν. Επειδή τα αγάλματα τις νύχτες ζωντανεύουν. Η Αγγελίνα το ήξερε καλά αυτό, αφού μεγάλωσε μέσα στο μουσείο σχεδόν. Άλλωστε, το ότι είχε ένα ολόκληρο κι ένα μισό, “καταραμένο” χέρι την έκανε να τους μοιάζει ακόμα περισσότερο. Με εξαίρεση τον Τίκο, τον μόνο σάρκινο φίλο της, τα αγάλματα ήταν οι καλύτεροί της φίλοι. Όταν ο Μουσολίνι κήρυξε τον πόλεμο στην Ελλάδα, ο φόβος ότι θα επικρατήσει το σκοτάδι του ναζισμού έγινε ακόμα ισχυρότερος. Κι όσοι σχετίζονταν με το μουσείο, από τους αρχαιολόγους μέχρι τους απλούς εργάτες, όλοι μοιράζονταν μια κοινή αγωνία όλοι προστάτευαν το ίδιο μυστικό, που έμοιαζε να συνοψίζεται σε μία και μόνο φράση: “Να προλάβουμε…”. Η Αγγελίνα θα θελήσει να μάθει εκείνο το μυστικό και θα βοηθήσει τον Τίκο να κρύψει το δικό του. Μια βαθιά ανθρώπινη κι αντιπολεμική ιστορία για τη φιλία, την ενηλικίωση, την αναζήτηση ταυτότητας και την ανάγκη διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς, βασισμένη στην πραγματική ιστορία της απόκρυψης των αρχαιοτήτων του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, κατά τη διάρκεια του Ελληνοϊταλικού πολέμου.
Κάποια από τα αγάλματα που αναφέρονται στο βιβλίο
- Η Σφίγγα
- Η σειρήνα
- Η Ηγησώ και η στήλη της
- Ο Τζόκει
Ξυπόλητοι ήρωες, Αλεξάνδρα Μητσιάλη
Ο Τάκης, η Σταυρούλα, η Αλέγρα, ο Πέπο, ο Άρης, η Ελένη, ο Έκτορας, η Αγγελική και η Λούνα ζουν στη Θεσσαλονίκη τα σκοτεινά χρόνια της γερµανικής Κατοχής. Μέσα σε µια πόλη που η µπότα των Γερµανών προσπαθεί να ταπεινώσει απ’ άκρη σ’ άκρη, αγωνίζονται να επιβιώσουν και ταυτόχρονα να αντισταθούν στον ναζισµό. Ζουν εµπειρίες που τους καθορίζουν και πολλές φορές δίνουν µάχη για να ξεφύγουν από τον θάνατο που τους κυκλώνει. Και µέσα στα µεγάλα ιστορικά γεγονότα ξετυλίγονται απεγνωσµένοι έρωτες, αδερφικές φιλίες, πράξεις αυταπάρνησης, επιστροφές από χρωστούµενα του παρελθόντος. Και κάποτε είναι τα ζάρια της τύχης που αποφασίζουν για τον θάνατο και τη ζωή. Οι Ξυπόλυτοι ήρωες είναι ένα ιστορικό µυθιστόρηµα για την Κατοχή και την Αντίσταση, για το ξυπόλυτο τάγµα και το ξεκλήρισµα των Εβραίων της πόλης. Οι Ξυπόλυτοι ήρωες είναι πάνω από όλα η ιστορία των απλών, καθηµερινών ανθρώπων της που απέκτησαν το ανάστηµα όσων γράφουν την ιστορία µε τις ίδιες τους τις πράξεις.
Μια μπαλάντα για τη Ρεβέκκα, Μαρούλα Κλιάφα
Τη μέρα που η Ιταλία κηρύσσει τον πόλεμο στην Ελλάδα το 1940, η Ρεβέκκα είναι δώδεκα χρονών και μεγαλώνει στα Τρίκαλα σε μια ασυνήθιστη οικογένεια – ο μπαμπάς είναι Ισραηλίτης και η μαμά χριστιανή. Την εφηβεία της σημαδεύουν γεγονότα συνταρακτικά: διώξεις, φυλακίσεις, μα και πράξεις αντίστασης. Συνθήματα, διαδηλώσεις, φιλίες και προδοσίες, νεανικά χτυποκάρδια, όνειρα και επώδυνοι αποχωρισμοί. Τα πρόσωπα που κινούνται γύρω της ζωντανεύουν την πιο σκληρή και συνάμα ηρωική εποχή της νεότερης ιστορίας μας, φέρνοντας στο προσκήνιο γεγονότα άγνωστα σε πολλούς. Ένα βιβλίο μυθοπλασίας που διατρέχει την Κατοχή, περιγράφοντας ταυτόχρονα το εσωτερικό ταξίδι της ηρωίδας προς την ενηλικίωση.
Σχόλια