Το να ξεστομίζεις μια λέξη είναι σαν να χτυπάς μια νότα στο πληκτρολόγιο της φαντασίας.
Για όσα δεν μπορείς να μιλήσεις πρέπει να σωπαίνεις.

Ludwig Wittgenstein


Κυριακή, 1 Μαρτίου 2015

Καλό μήνα

SendScraps.com




Γεια σου Απρίλη
γεια σου Μάρτη
και πικρή Σαρακοστή
 
βάζω πλώρη και κατάρτι
και γυρεύω ένα νησί
που δε βρίσκεται στο χάρτη.
 
Το κρατάνε στον αέρα
τέσσερα χρυσά πουλιά
δε γνωρίζω εκεί πέρα
ούτε κλέφτη ούτε φονιά
ούτε μάνα και πατέρα.
 
Τα λουλούδια μεγαλώνουν
κάθε νύχτα τρεις οργιές
τις ακρογιαλιές ισκιώνουν
και τα δέντρα στις πλαγιές
σαν καβούρια σκαρφαλώνουν.
 
Μες στης ερημιάς τ’ αγέρι
όλ’ αγιάζουνε μεμιάς
πιάνεις του Θεού το χέρι
και τα κύματα ακουμπάς
σαν αγριοπεριστέρι.
 
Γεια σας έχτρες γεια σας μίση
και γινάτι καθενός
άμα βρεις το ερημονήσι
όλα τ’ άλλα είναι καπνός
μια φορά να το ‘χεις ζήσει».
 
 Ο.Ελύτης, Τα Ρω του Έρωτα, 1972


Διαδικτυακή επικοινωνία με τη συγγραφέα Μαρούλα Κλιάφα

Την Παρασκευή οι μαθητές του Β5 του 3ου Γυμνασίου Καβάλας είχαν τη χαρά και την τιμή να συνομιλήσουν διαδικτυακά με τη συγγραφέα Μαρούλα Κλιάφα. Ήταν κάτι που το θέλαμε πολύ αφού πριν τα Χριστούγεννα είχαμε ολοκληρώσει την ανάγνωση του βιβλίου "Μια μπαλάντα για τη Ρεβέκκα". Η επικοινωνία αυτή ήταν το πιο ωραίο κλείσιμο για μία προσπάθεια που ξεκίνησε με δική κου πρωτοβουλία κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου.
Οι μαθητές του Β5 είχαν την ευκαιρία να θέσουν στην κυρία Κλιάφα τα ερωτήματα τους και να μιλήσουν μαζί της. Η ατμόσφαιρα, όπως μου είπε η κυρία Κλιάφα σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχα μαζί της το απόγευμα της ίδιας ημέρας, ήταν αρκετά διαφορετική από αυτήν που προσφέρει η άμεση επαφή μαθητών-συγγραφέα, όμως της θύμισε τα παραμύθια και την επικοινωνία μέσα από καθρέφτες.
Οι μαθητές του Β5 ήταν άψογοι, διατύπωσαν τα ερωτήματα τους με παρρησία, ζωντάνια και αμεσότητα και το πιο σημαντικό: ήταν φανερό ότι είχαν εργαστεί  και ήταν σε θέση να διατυπώσουν και να εκφράσουν την άποψη τους για το βιβλίο.
Θέλω να ευχαριστήσω την κυρία Κλιάφα και απο το ιστολόγιο μου γι' αυτήν την πολύ όμορφη στιγμή που ζήσαμε εγώ και οι μαθητές μου και να συγχαρώ τους μαθητές μου για την άψογη παρουσία τους, την οποία σχολίασε πού θετικά και η ίδια συγγραφέας.

Τα ερωτήματα που έθεσαν οι μαθητές του Β5 ήταν: 
  1. Από που εμπνευστήκατε τον τίτλο και την υπόθεση του βιβλίου;
  2. Πόσο καιρό χρειαστήκατε για τη συγγαφή του βιβλίου;
  3. Το μυθιστόρημα στηρίζεται σε πραγματικά γεγονότα ή είναι προϊόν μυθοπλασίας; 
  4. Υπάρχουν κάποια σημεία με τα οποία ταυτίζεστε με την ηρωίδα του κειμένου; 
  5. Ποιο είναι το αγαπημένο σας σημείο στο βιβλίο; 
  6. Πώς συγκεντρώσατε το υλικό για τους Εβραίους; 
  7. Έχετε γράψει και άλλα βιβλία για το Ολοκαύτωμα;
  8. Ποια ήταν τα συναισθήματα σας, όταν γράφατε το βιβλίο;
  9. Υπάρχει κάτι που θα θέλατε ν' αλλάξετε στο βιβλίο;
  10. Θα θέλατε να  γράψετε το βιβλίο κάποιου άλλου συγγραφέα;
Η κυρία Κλιάφα απηύθυνε στους μαθητές τα εξής ερωτήματα:
  1. Γνωρίζετε τα γεγονότα του ολοκαυτώματος;
  2. Σας ενόχλησε κάτι στο βιβλίο;
  3. Τι τέλος θα δίνατε εσείς στο βιβλίο;
  4. Ακούσατε κάποιο μουσικό κομμάτι από αυτά που αναφέρονται στο βιβλίο;

Σάββατο, 28 Φεβρουαρίου 2015

Δημιουργία online μαθήματος

 Το versal σας δίνει τη δυνατότητα να οργανώσετε το μάθημα  σας και να συγκεντρώσετε το υλικό που χρειάζεστε. Μπορείτε να γράψετε κείμενο, να ανεβάσετε βίντεο, φωτογραφίες, να ηχογραφήσετε, να δημιουργήσετε κουίζ, χρονογραμμές, χάρτες και άλλα πολλά που αξίζει να ανακαλύψετε. Ένα πολύ μικρό δείγμα για τα δημοτικά τραγούδια....


Τετάρτη, 25 Φεβρουαρίου 2015

Συζητώντας για την εργασία

Συνεχίζεται η μετανάστευση των Ελλήνων

Συνεχίζει να αυξάνεται ο αριθμός των Ελλήνων που αναζητούν μια καλύτερη τύχη στο εξωτερικό. Το 2012 ο αριθμός των ελλήνων μεταναστών στην Γερμανία αυξήθηκε κατά 5,1% σύμφωνα με τα στοιχεία της  Ομοσπονδιακής Στατιστικής Υπηρεσία Destatis).
Πολλοί είναι και εκείνοι που επιλέγουν το Βέλγιο για να κάνουν μια καινούργια αρχή.


Οπως καταδεικνύουν τα στοιχεία της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων Βελγίου, στη χώρα, στο Βέλγιο καταφθάνουν κατά κύριο λόγο επιστήμονες, που αναζητούν εργασία σε τράπεζες, ερευνητικά κέντρα και εταιρείες καθώς και εργάτες.
Ενδεικτικό της αυξημένης τάσης για μετανάστευση που επικρατεί στην Ελλάδα είναι τα σχεδόν 90.000 βιογραφικά που έχουν υποβληθεί στην ιστοσελίδα Eures από Έλληνες πολίτες σε εργοδότες του εξωτερικού, ενώ η χώρα μας έρχεται 14η ανάμεσα στις 30 και πλέον χώρες από τις οποίες προέρχονται τα περισσότερα βιογραφικά σημειώματα. Οι τομείς εκείνοι που απορροφούν Έλληνες και ξένους μετανάστες είναι κυρίως ο νομικός, ο διοικητικός και ο οικονομικός και ακολουθούν εκείνοι του μάρκετινγκ και των ξενοδοχοϋπάλληλων.

Το κύμα μετανάστευσης είναι τόσο μεγάλο που πολλές  μεταφορικές εταιρίες  έχουν εγκαταλείψει πλέον το κομμάτι των εισαγωγών – εξαγωγών και να έχουν στραφεί στις μετακομίσεις.
«Πάρα πολλοί άνθρωποι μετακομίζουν καθημερινά από την Ελλάδα σε χώρες του εξωτερικού κυρίως προς Γερμανία», επισημαίνει στο fpress.gr ο υπεύθυνος της  μεταφορικής εταιρίας Βy Hellas, Λ. Σιδηρόπουλος. Στις χώρες όπου καταφεύγουν οι περισσότεροι Ελληνες είναι η Γερμανία, η Γαλλία και η Ολλανδία. Μάλιστα στην Γερμανία, όπως αναφέρει ο ίδιος πολλοί οι οποίοι φεύγουν αναγκάζονται να γυρίσουν πίσω αφού τελικά δεν μπορούν να βρουν και εκεί δουλειά.
Ενδεικτικό της μεγάλης αύξησης της μετανάστευσης που παρατηρείται είναι ότι πολλές μεταφορικές εταιρίες με πολύχρονη παρουσία στο τομέα των μεταφορών έχουν εγκαταλείψει το κομμάτι τω εισαγωγών και εξαγωγών και έχουν επιλέξει την οικοσυσκευή.
«Πάνω από 100 μετακομίσεις το μήνα εκτελεί το γραφείο μας. Η οικονομική κατάσταση στην Ελλάδα αναγκάζδει τους περισσότερους να αναζητήσουν μια δουλειά και ένα καλύτερο αύριο όχι μόνο στην Ευρώπη αλλά και σε Αυστραλία ή Αμερική», επισημαίνει ο ιδιοκτήτης της ΕuroTrans M. Σταματίου. Η πλειοψηφία των μεταναστών είναι νέοι άνθρωποι από 25-45 χρονών, ενώ δεν είναι λίγες και οι οικογένειες τριμελής ή και τετραμελής που μετακομίζουν, αφού εδώ δεν μπορούν πλέον να επιβιώσουν.  


Πηγή:  http://www.fpress.gr/diafora/item/12298-synehizetai-i-metanasteysi-ton-ellinon



Συνεχίζεται με αμείωτους ρυθμούς η μετανάστευση στο εξωτερικό

Με ρυθμούς αύξησης που πλησιάζουν κάθε χρόνο το 40% μεγαλώνει ο αριθμός των Ελλήνων που αναζητούν μια καλύτερη τύχη μακριά από τη χώρα μας.
Η είδηση ότι η πρώτη των πρώτων στις φετινές Πανελλαδικές Εξετάσεις, Αλεξία Παπαϊωάννου, θα μεταναστεύσει στη Γερμανία, είναι γνωστή εδώ και καιρό. Από τότε που ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα. Τις τελευταίες μέρες το θέμα ξαναήρθε στην επικαιρότητα αφού οι υπόλοιποι εξετασθέντες έμαθαν επιτέλους σε ποια σχολή περνούν. Είναι μια καλή αφορμή για να δούμε το θέμα της μετανάστευσης των Ελλήνων στο εξωτερικό.
Μπορεί, βέβαια, η Αλεξία Παπαϊωάννου να είναι ακόμη νέα και να φεύγει απλά γιατί θέλει να σπουδάσει στο εξωτερικό και να αποκτήσει νέες εμπειρίες, ωστόσο η ευκολία της επιλογής της είναι ενδεικτική για το πώς σκέφτονται οι Έλληνες σήμερα, στην εποχή της κρίσης. Χάρη στην ευφυία της, που αποδείχτηκε με τα 19.728 μόρια που συγκέντρωσε στις εξετάσεις, πήρε υποτροφία από διάφορα γερμανικά πανεπιστήμια. Αντίστοιχα, χιλιάδες Έλληνες που έχουν αποδεδειγμένες ικανότητες σε ειδικότητες που χρειάζονται στο εξωτερικό (γιατροί, νοσηλευτές, προγραμματιστές, νηπιαγωγοί κ.α.), δεν το σκέφτονται και πολύ. Αν βρουν μια καλή πρόταση από κάποια χώρα εκτός Ελλάδας (κυρίως Μεγάλη Βρετανία, λόγω και της γλώσσας, Γερμανία ή Σουηδία), λένε εύκολα το «αντίο».
Τα νούμερα είναι χαρακτηριστικά. Το 2012 η Γερμανία δέχτηκε περισσότερους μετανάστες απ' ότι το 1995. Οι περισσότεροι ήταν από χώρες του Ευρωπαϊκού Νότου, από την Ιταλία, την Ισπανία, την Κύπρο και την Ελλάδα που μαστίζει η κρίση. 34.000 Έλληνες έφυγαν για τη Γερμανία, αριθμός αυξημένος κατά 43% σε σχέση με το 2011... Σχεδόν το ίδιο ποσοστό ισχύει και για τη Μεγάλη Βρετανία. 44% περισσότεροι Έλληνες πήγαν εκεί πέρσι σε σχέση με πρόπερσι (συνολικά 8.680). Αλλά και σε άλλες χώρες, όπως η Σουηδία, η Αυστρία, η Ολλανδία, το Βέλγιο, η Γαλλία και πολλές ακόμη, τα ποσοστά μετανάστευσης είναι αισθητά αυξημένα σε σχέση με το παρελθόν.
Η μετανάστευση αυτή, βεβαίως, έχει ποιοτικές διαφορές με εκείνη των τελών του 19ου – αρχών του 20ου ή με εκείνη των δεκαετιών '50-'60. Τότε έφευγαν οι Έλληνες που δεν είχαν τύχη, από μια χώρα που μαστιζόταν από πολέμους και όπου δεν υπήρχαν δουλειές, και πήγαιναν σε ανερχόμενα κράτη, που ζητούσαν εργατικά χέρια για να στηρίξουν τις βιομηχανίες τους. Σήμερα φεύγουν από την Ελλάδα οι πιο εξειδικευμένοι, και μάλιστα σε κλάδους που είναι κρίσιμοι για την ανάπτυξη της χώρας.
Αυτή η «αιμορραγία» ισχύει εδώ και καιρό, αλλά αφορούσε μόνο στους κορυφαίους του κάθε κλάδου. Σπουδαίοι Έλληνες επιστήμονες έκαναν καριέρα στο εξωτερικό, αφού οι συνθήκες εκεί είναι πιο αξιοκρατικές και τα μέσα που τους διατίθενται, προάγουν την έρευνά τους. Πλέον, τους ακολουθούν και οι αμέσως επόμενες κατηγορίες, όχι μόνο λόγω αξιοκρατίας, αλλά και γιατί η οικονομική κατάσταση στην Ελλάδα δεν τους επιτρέπει να ζουν όπως είχαν συνηθίσει, ενώ βλέπουν ότι εύκολα μπορούν να συνεχίσουν την ζωή τους σε μια ξένη χώρα, χάρη στις γνώσεις τους σε ξένες γλώσσες και την εξειδίκευση στον κλάδο τους. Αυτοί, δηλαδή, που μένουν πια πίσω, δεν είναι αυτοί με τις μεγαλύτερες δυνατότητες, αλλά αυτοί με τις μικρότερες. Όσοι δεν έχουν τα μέσα ή τις γνώσεις για να φύγουν...
Σύμφωνα μάλιστα με μια μελέτη της Κομισιόν, 400.000 Έλληνες σκέφτονται αυτήν την στιγμή τη μετανάστευση. Όπως επισημαίνεται στην έκθεση η κινητικότητα των πολιτών εντός της ΕΕ έχει αυξηθεί τα τελευταία τέσσερα χρόνια λόγω της έκρηξης της ανεργίας σε ορισμένα κράτη μέλη Ένωσης. Ειδικότερα το ποσοστό πολιτών «με σοβαρές προθέσεις να μεταναστεύσουν εντός των επόμενων 12 μηνών» υπερδιπλασιάστηκε από το 0,5% το 2010 στο 1,2% το 2012. Το 63% των Ελλήνων που σκέφτονται να μεταναστεύσουν, θέλουν να το κάνουν εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αλλά αξίζει να σημειωθεί ότι πέρσι, η αύξηση των Ελλήνων μεταναστών προς τον Καναδά αυξήθηκε κατά 155%, ενώ υψηλά ποσοστά αύξησης υπήρξαν και στη μετανάστευση προς την Αυστραλία.

Πηγή: http://www.newsbomb.gr/ellada/news/story/341214/synehizetai-me-ameiotoys-rythmoys-i-metanasteysi-sto-exoteriko




Δευτέρα, 23 Φεβρουαρίου 2015

Καλή Σαρακοστή

Αλέκος Φασιανός

[...] Είδες ποτέ σου πολιτεία να σηκώνεται ψηλά; Δεμένη από χιλιάδες σπάγκοι ν” ανεβαίνει στα ουράνια; Ε, λοιπόν, ούτε είδες ούτε θα μεταδείς ένα τέτοιο θάμα. Αρχινούσανε την Καθαρή Δευτέρα -ήτανε αντέτι- και συνέχεια την κάθε Κυριακή και σκόλη, ώσαμε των Βαγιών. Από του Χατζηφράγκου τ” Αλάνι κι από το κάθε δώμα κι από τον κάθε ταρλά του κάθε μαχαλά της πολιτείας, αμολάρανε τσερκένια. Πήχτρα ο ουρανός. Τόσο, που δε βρίσκανε θέση τα πουλιά. Για τούτο, τα χελιδόνια τα φέρνανε οι γερανοί μονάχα τη Μεγαλοβδομάδα, για να γιορτάσουνε την Πασχαλιά μαζί μας.

Σπύρος Βασιλείου
Ολάκερη τη Μεγάλη Σαρακοστή, κάθε Κυριακή και σκόλη, η πολιτεία ταξίδευε στον ουρανό. Ανέβαινε στα ουράνια και τη βλόγαγε ο Θεός. Δε χώραγε το μυαλό σου πώς μπόραγε να μένει κολλημένη χάμω στη γης, ύστερ΄από τόσο τράβηγμα στα ύψη. Και όπως κοιτάγαμε όλο ψηλά, τα μάτια μας γεμίζανε ουρανό, ανασαίναμε ουρανό, φαρδαίνανε τα στέρνα μας και κάναμε  παρέα με αγγέλοι. Ίδια αγγέλοι κι αρχαγγέλοι κορονίζανε ψηλά. Θα μου πεις, κι εδώ, την Καθαρή Δευτέρα, βγαίνουνε κάπου εδώ γύρω κι αμολάρουνε τσερκένια. Είδες όμως ποτέ σου τούτη την πολιτεία ν” αρμενίζει στα ουράνια; Όχι. Εκεί, ούλα ήταν λογαριασμένα με νου και γνώση, το κάθε σοκάκι δεμένο με τον ουρανό.
Αυτά είχα να σου πω. Ήτανε θάμα να βλέπεις ολάκερη την πολιτεία ν” ανεβαίνει στα ουράνια. Να, για να καταλάβεις, ξέρεις το εικόνισμα, που ο άγγελος σηκώνει την ταφόπετρα, κι ο Χριστός βγαίνει από τον τάφο κι αναλήφτεται στον ουρανό, κρατώντας μια πασχαλιάτικια κόκκινη παντιέρα; Κάτι τέτοιο ήτανε.[...]
Κοσμάς Πολίτης, «Στου Χατηφράγκου»

















Αποστολή πρεσβείας στον Αχιλλέα-Ραψωδία Ι







Κυριακή, 22 Φεβρουαρίου 2015

2015: Παγκόσμιο έτος φωτός-Η συμμετοχή του σχολείου μας

Στο πλαίσιο του εορτασμού του 2015 ως Παγκοσμίου Έτους Φωτός, όπως θεσπίστηκε από την UNESCO, το 3ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΒΑΛΑΣ θα αντιπροσωπεύσει την Ελλάδα στο παγκόσμιο πρότζεκτ "New Light with Old Ideas"! Τα σχολεία που θα συμμετάσχουν είναι:

Greece: 3ο Γυνάσιο Καβάλας
Germany: Max-Planck Gymnasium, Berlin
Italy: Liceo Scientifico D. Carlo La Mura, Angri
USA: Hudson High School, Massachussets
The Netherlands: Gymnasium Beekvliet
Switzerland: Städt. (Literar) gymnasium Bern- Kirchenfeld
Galice (Spain): IES Pedra da Auga and IES Luis Seoane


Το πρότζεκτ μελετά τη Θεωρία της Σχετικότητας. Το σχολείο μας θα παρουσιάσει τη θεωρία του αρχαίου φιλόσοφου  Αριστοτέλη, ο οποίος πρώτος διατύπωσε επιστημονικές απόψεις σχετικές με τον χρόνο και το χώρο, που είναι πολύ κοντά σε αυτές του Αϊνστάιν!
Στην τελική εκδήλωση θα συμμετάσχουν όλα τα παραπάνω σχολεία μέσω τηλεδιάσκεψης, στον εικονικό χώρο που μας προσφέρει το ισπανικό Πανεπιστήμιο Universita de Vigo. Οι παρουσιάσεις θα είναι στα αγγλικά. Όσοι παρευρεθούν θα είναι σίγουρα κερδισμένοι!
Σε αυτό το ωραίο ταξίδι η παρέα μας αποτελείται από τον καθηγητή Φυσικής του σχολείου μας Εμμανουήλ Κουσλόγλου, εμένα και  εφτά μαθητές  από τη Γ' Γυμνασίου.



 Διεθνές έτος φωτός 2015
Το 2015 θα εορταστεί το «Διεθνές Έτος Φωτός και Τεχνολογιών με βάση το Φως». Η επίσημη έναρξη θα γίνει εντός του Ιανουαρίου με μεγάλη επίσημη εκδήλωση στο Παρίσι, την έδρα της «UNESCO» όπου θα παραβρεθούν πολλοί διάσημοι φυσικοί και νομπελίστες.
Στόχος του Διεθνούς Έτους είναι να αναδείξει, σε παγκόσμιο επίπεδο, τον τρόπο με τον οποίο το φως και οι βασισμένες σε αυτό τεχνολογίες επηρεάζουν κάθε πτυχή της ανθρώπινης ζωής. Στις σχετικές εκδηλώσεις που θα ακολουθήσουν, εντός του 2015, θα συμμετάσχουν 85 χώρες.

Από το 1959, ο ΟΗΕ έχει καθιερώσει τον θεσμό των «Διεθνών Ετών» και σε αυτό το πλαίσιο έχει προηγηθεί σειρά εορτασμών με επιστημονικά- τεχνολογικά θέματα, όπως τα Διεθνή Έτη Φυσικής (2005), Αστρονομίας (2009), Χημείας (2011) και Κρυσταλλογραφίας (2014).
Την ιδέα για την καθιέρωση ενός Διεθνούς Έτους Φωτός (και σχετικών τεχνολογιών) είχε το 2009 η Ευρωπαϊκή Φυσική Εταιρεία και η σχετική απόφαση ελήφθη το 2013 από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ.

Το 2015 επελέγη επειδή αποτελεί επέτειο ορισμένων σημαντικών γεγονότων, όπως τα 1.000 χρόνια από την έκδοση ενός σημαντικού μεσαιωνικού έργου οπτικής από τον μουσουλμάνο Ιμπν αλ- Χαϊθάμ (ή Αλχάζεν), τα 200 χρόνια από τη δημοσίευση της εργασίας- ορόσημο του Φρεσνέλ για την κυματική φύση του φωτός, τα 150 χρόνια από την καθοριστική εργασία του Μάξγουελ για τον ηλεκτρομαγνητισμό, η οποία άνοιξε τον δρόμο για τις σύγχρονες τεχνολογίες από τα λέιζερ και τη φωτονική έως τα κινητά τηλέφωνα, αλλά και τα 100 χρόνια από τη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας του Αϊνστάιν, που ενσωμάτωσε την ταχύτητα του φωτός ως ουσιαστική παράμετρο για την περιγραφή του χωροχρόνου.
Το Διεθνές Έτος Φωτός θα περιλαμβάνει μία σειρά εκατοντάδων εκδηλώσεων ανά τον κόσμο, που θα φέρουν κοντά διάφορους επιστήμονες (από αστρονόμους και φυσικούς έως γιατρούς και βιολόγους), μηχανικούς και καλλιτέχνες, με κεντρικό στόχο να προβληθεί η σημασία του φωτός και των οπτικών τεχνολογιών για την κοινωνία.

Πηγή:  http://www.kathimerini.gr/797984/article/epikairothta/episthmh/die8nes-etos-fwtos-to-2015
 

Συνεργατικές δραστηριότητες στο e-twinning


Δημιουργία τουριστικών οδηγών με συνεργασία Ελλάδας-Ιταλίας-Πολωνίας στο πλαίσιο του προγράμματος  e-twinning. Εξαιρετικές δουλειές από τους εκπαιδευτικούς και τους  μαθητές μας....Ένα μικρό δείγμα.












Σάββατο, 21 Φεβρουαρίου 2015

Μια μπαλάντα για τη Ρεβέκκα-Εργασίες μαθητών

 Οι εργασίες των μαθητών του Β5, του 3ου Γυμνασίου Καβάλας για το βιβλίο της Μαρούλας Κλιάφα, το οποίο διαβάσαμε στην τάξη, στο πλαίσιο του προγράμματος φιλαναγνωσίας του σχολείου μας. Αφιερώσαμε αρκετές ώρες αλλά άξιζε τον κόπο!


Πέμπτη, 19 Φεβρουαρίου 2015

Οι μετοχές στην αρχαία ελληνική γλώσσα

Στην αρχαία ελληνική γλώσσα υπάρχουν τρία είδη μετοχών: η επιθετική μετοχή, η κατηγορηματική μετοχή και η επιρρηματική μετοχή.

Η επιθετική μετοχή, έναρθρη ή σπανιότερα άναρθρη, λειτουργεί ως επίθετο και προσδιορίζει ουσιαστικά ή αντωνυμίες. Απαντά σε κάθε χρόνο που έχει μετοχή και δέχεται άρνηση οὐ, όταν εκφράζει κάτι πραγματικό, και σπανιότερα μή, όταν δηλώνει κάτι υποθετικό ή υποκειμενικό. Η επιθετική μετοχή λέγεται και αναφορική, γιατί ισοδυναμεί με δευτερεύουσα αναφορική πρόταση. Μεταφράζεται με οριστική του χρόνου στον οποίο βρίσκεται, εκτός αν είναι μετοχή ενεστώτα ή παρακειμένου που εξαρτάται από ιστορικό χρόνο, οπότε μπορεί να μεταφραστεί και με οριστική παρατατικού ή υπερσυντελίκου αντίστοιχα.

Η επιθετική μετοχή λειτουργεί στον λόγο ως υποκείμενο, αντικείμενο,κατηγορούμενο επιθετικός προσδιορισμός, κατηγορηματικός προσδιορισμός, παράθεση, επεξήγηση, ονοματικός ετερόπτωτος ή εμπρόθετος προσδιορισμός, ως δοτική προσωπική.

Παραδείγματα
  1. Ὑμεῖς τοὺς δέκα στρατηγοὺς τοὺς οὐκ ἀνελομένους τοὺς ἐκ τῆς ναυμαχίας ἐβουλεύσασθε ἁθρόους κρίνειν.
  2.  Οὗτος ἦν ὁ ἀδικήσας καὶ ἐπιβουλεύσας ἡμῖν.
  3.  Οἱ νόμοι τὸ δίκαιον καὶ τὸ συμφέρον βούλονται.
  4.  Προσήκει τοῖς νόμοις τοῖς κειμένοις πείθεσθαι.
  5.  Ἐπορεύθησαν ἐς Ἀπολλωνίαν, Κορινθίων οὖσαν ἀποικίαν.
 Η κατηγορηματική μετοχή είναι πάντα άναρθρη, απαντά σε όλους τους χρόνους που έχουν μετοχή και αναφέρεται στο υποκείμενο ή στο αντικείμενο του ρήματος από το οποίο εξαρτάται. Δέχεται άρνηση οὐ και μεταφράζεται συνήθως με τα «ότι», «πως», «που» + οριστική ή με το «να» + υποτακτική

Με κατηγορηματική μετοχή συντάσσονται τα:
  1. α) εἰμί, γίγνομαι, ὑπάρχω: Ἦν οὖν καὶ ἐν ἐκείνοις πολλὰ γιγνόμενα. (Γίνονταν λοιπόν πολλά και σ' εκείνα τα χρόνια.)
  2. β) δῆλός εἰμι (είμαι φανερός), διαβιῶ / διαμένω (ζω κάπου μόνιμα), διάγω / διαγίγνομαι (περνώ τον καιρό μου), οὐ διαλείπω (δε σταματώ), διατελῶ (είμαι συνεχώς), λανθάνωένω απαρατήρητος), οἴχομαι (έχω φύγει), τυγχάνω (συμβαίνει να είμαι, είμαι), φαίνομαι / φανερός εἰμι (είμαι φανερός), φθάνω (προφταίνω)· τα ρήματα αυτά μπορεί να αποδοθούν με τροπικό επίρρημα και η κατηγορηματική μετοχή που εξαρτάται από αυτά με ρήμα:
    • δῆλός εἰμι (φανερά)
    • διαβιῶ / διαμένω / διαγίγνομαι /
      διάγω / οὐ διαλείπω / διατελῶ (συνεχώς)
    • λανθάνω (κρυφά)
    • οἴχομαι (γρήγορα, αμέσως)
    • τυγχάνω (τυχαία)
    • φαίνομαι / φανερός εἰμι (φανερά)
    • φθάνω (πρώτα, πρώτος)
    Δῆλος ἦν ἐπιθυμῶν προσελθεῖν. (Επιθυμούσε φανερά να έρθει.)
    Φανερὸς ἦν τοῖς νόμοις λατρεύων. (Φανερά υπηρετούσε τους νόμους.)
    Ἀλλ' αὐτοὶ φθήσονται τοῦτο δράσαντες. (Αλλ' αυτοί πρώτοι θα το κάνουν αυτό.)
  3. γ) Pήματα που σημαίνουν έναρξη, λήξη, καρτερία, ανοχή, κάματο, όπως ἄρχω, ἄρχομαι, ἀπαλλάττομαι, ἀπολείπω, ἐπιλείπω (αφήνω), λήγω, παύω, παύομαι, ὑπάρχω (αρχίζω πρώτος), ἀνέχομαι, ἀπαγορεύω, κάμνω (κουράζομαι), καρτερῶ, ὑπομένω
    Ἄρξομαι διδάσκων ἐκ τῶν θείων.
    Παύσασθε περὶ τούτου κατηγοροῦντες ἀλλήλων.
    Ἀλλὰ μὴ κάμῃς φίλον ἄνδρα εὐεργετῶν. (μην κουραστείς να ευεργετείς)
  4. δ) Pήματα που σημαίνουν αίσθηση, γνώση, μάθηση, μνήμη και τα αντίθετά τους, όπως ἀγνοῶ, αἰσθάνομαι, ἀκούω, γιγνώσκω, ἐπίσταμαι, εὑρίσκω, ὁρῶ, περιορῶ (αδιαφορώ, επιτρέπω), μανθάνω, ἐνθυμοῦμαι, μέμνημαι, ἐπιλανθάνομαι (ξεχνώ) κ.τ.ό.:
    Αἰσθάνομαί τινας παραβαίνοντας τοὺς νόμους.
    Μαζαῖος ἤκουσεν ἤδη προσάγοντα Ἀλέξανδρον.
    Μέμνημαι τοιαῦτα ἀκούσας σου.
  5. ε) Pήματα που σημαίνουν αγγελία, δείξη, έλεγχο, όπως (ἀν)αγγέλλω, ἐπιδείκνυμι, ἀποδείκνυμι, δηλῶ, ἀποφαίνω, ἐλέγχω (αποδεικνύω), παρέχω (παρουσιάζω), φαίνω, φαίνομαι κ.τ.ό.:
    Ἐπιδείξω Μειδίαν τουτονὶ μὴ μόνον εἰς ἐμὲ ἀλλὰ καὶ εἰς ὑμᾶς ὑβρικότα.
    Καὶ μὴν οὐδ' ἀκαίρως φανησόμεθα μεμνημένοι περὶ τούτων.
  6. στ) Pήματα που σημαίνουν ψυχικό πάθος, όπως ἀγανακτῶ, αἰσχύνομαι, ἄχθομαι, ἥδομαι (ευχαριστιέμαι), χαίρω, λυποῦμαι, ὀργίζομαι, τέρπομαι, βαρέως φέρω κ.τ.ό.:
    Ἀγανακτῶ ὁρῶν τὴν συκοφαντίαν ἄμεινον τῆς φιλοσοφίας φερομένην.
    Καὶ ἐγὼ τοῖς καλῶς ἐρωτῶσι χαίρω ἀποκρινόμενος.
  7. ζ) εὖ/καλῶς/δίκαια/κακῶς ποιῶ, χαρίζομαι, ἀδικῶ, νικῶ, περιγίγνομαι (υπερτερώ), κρατῶ, ἡττῶμαι, λείπομαι (υστερώ) κ.τ.ό. Μεταφράζονται «με το να» + υποτακτική, «που» + οριστική ή «στο να» + υποτακτική:
    Ἀδικεῖτε πολέμου ἄρχοντες καὶ σπονδὰς λύοντες. (Αδικείτε με το να αρχίζετε πόλεμο και με το να καταλύετε τις συνθήκες ειρήνης.)
    Εὖ γ' ἐποίησας ἀναμνήσας με. (Καλά έκανες που μου το θύμισες.)
    Καὶ τούτου οὐχ ἡττησόμεθα εὖ ποιοῦντες. (Δε θα φανούμε κατώτεροι από αυτόν στο να ευεργετούμε.)
 Η επιρρηματική μετοχή είναι άναρθρη, λειτουργεί ως επιρρηματικός προσδιορισμός και εκφράζει τις επιρρηματικές σχέσεις του χρόνου, της αιτίας, του σκοπού, της υπόθεσης, της εναντίωσης, της παραχώρησης ή του τρόπου. Έτσι, μια επιρρηματική μετοχή μπορεί να είναι, αντίστοιχα, χρονική, αιτιολογική, τελική, υποθετική, εναντιωματική, παραχωρητική, τροπική.

H επιρρηματική μετοχή διακρίνεται σε:
  1. α) Συνημμένη: το υποκείμενό της έχει και άλλη συντακτική θέση στην πρόταση.Συνημμένες είναι οι τελικές και ενίοτε οι υπόλοιπες επιρρηματικές μετοχές:
    Ἔπεμψε Θεόπομπον εἰς Λακεδαίμονα ἀπαγγελοῦντα τὰ γεγονότα. [τελική, το A του ρήματος είναι και Y της μετοχής.]
    Ἀγησίλαος ἐκείνους μὲν καίπερ ὁρῶν οὐκ ἐδίωκε. [εναντιωματική, το Y του ρήματος είναι και Y της μετοχής.]
  2. β) Απόλυτη· το υποκείμενό της είναι λέξη που δεν έχει άλλη συντακτική θέση στην πρόταση, αλλά λειτουργεί αποκλειστικά ως υποκείμενο της μετοχής. Η απόλυτη μετοχή τίθεται σε πτώση γενική (γενική απόλυτη) ή αιτιατική (αιτιατική απόλυτη):
    1. γενική απόλυτη εκφέρεται κάθε επιρρηματική μετοχή προσωπικού ρήματος, εκτός της τελικής:
      Κρέοντος βασιλεύοντος οὐ μικρὰ συμφορὰ κατέσχε Θήβας. [χρονική]
      Ἀποπλεῖ οἴκαδε καίπερ μέσου χειμῶνος ὄντος. [εναντιωματική]
      Κῦρος δ' οὖν ἀνέβη ἐπὶ τὰ ὄρη οὐδενὸς κωλύοντος. [τροπική]
      Xρημάτων δεομένης τῆς Σπάρτης πρὸς πόλεμον, ἐπορεύθη ὁ Ἀγησίλαος εἰς Aἴγυπτον. [αιτιολογική]
      Kολαζόντων ὑμῶν τοὺς ἀδικοῦντας ἔσονται οἱ νόμοι καλοὶ καὶ δίκαιοι. [υποθετική]
      N.E.: Ξημερώνοντας τ' Aγιαννιού, λάβαμε τη διαταγή να κινήσουμε πάλι μπροστά. [χρονική]
    2. αιτιατική απόλυτη εκφέρεται η μετοχή απρόσωπων ρημάτων ή εκφράσεων. H μετοχή αυτή τίθεται σε αιτιατική ουδέτερου γένους ενικού κυρίως αριθμού. H απόλυτη μετοχή σε αιτιατική είναι κυρίως εναντιωματική και σπανιότερα χρονική, αιτιολογική ή υποθετική
 Πηγή: http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGL102/521/3386,13668/
 
Άσκηση
Να αναγνωρίσετε το είδος των παρακάτω  μετοχών και να τις διακρίνετε σε συνημμένες και απόλυτες: 
  1. .Ὁρῶν αὐτοὺς λυπουμένους ὑπεσχόμην γράψειν τὴν ἐπιστολήν.
  2.  Ἀναχωρησάντων δ' αὐτῶν οἱ Ἀθηναῖοι φυλακὰς κατεστήσαντο.
  3.  Ἀναλαβὼν τὸ στράτευμα ἦγε.
  4.  Ἐπαιάνιζον ἅμα πλέοντες.
  5.  Τισσαφέρνης ἐν Σάρδεσιν ἐτύγχανεν ὤν.
  6.  Μετὰ δὲ ταῦτα γενομένης τῆς ἀνακωχῆς ξυνῆλθον ἐς λόγους.
  7.  Καὶ διὰ τοῦτο ὀργισθεὶς Ἀπόλλων κτείνει Κύκλωπας.
  8.  Kλέαρχος διέβη παρὰ τὸν Φαρνάβαζον μισθὸν ληψόμενος.
  9.  Οὗτοι διατελοῦσιν ὄντες ἐλεύθεροι.
  10.  Πέμπουσιν Ἱερώνυμον τὸν Ἠλεῖον ἐροῦντα ταῦτα.
  11.  Νικήσαντες ἁπάντων τούτων ὑμεῖς κύριοι ἔσεσθε.
  12.  Οἱ δικασταί ἤκουσαν τῶν μαρτύρων λεγόντων.
  13.  Πρὸς ἕκαστον τῶν εἰρημένων ἐνεχείρει τι λέγειν ὁ Φίλιππος.
  14.  Ἀγησίλαος δέ, καίπερ αἰσθανόμενος ταῦτα, ὅμως ἐπέμενε ταῖς σπονδαῖς.
  15.  Τοὺς φίλους εὐεργετοῦντες καὶ τοὺς ἐχθροὺς δυνήσεσθε κολάζειν.
  16.   Τισσαφέρνης ἐλέγχει  Ὀρόντα ψευδόμενον.
  17.   Ἥδομαι ἀκούων σου φρονίμους λόγους.
  18.  Οἱ βάρβαροι ἀπῆλθον οὐδὲν ἀποκρινάμενοι.
  19.  Ἀφίκοντο πρὸς ἡμᾶς τὴν ἐπιστολὴν φέροντες.
  20.  Αἱ πόλεις αἱ δημοκρατούμεναι τοῖς νόμοις τοῖς κειμένοις διοικοῦνται.