Το να ξεστομίζεις μια λέξη είναι σαν να χτυπάς μια νότα στο πληκτρολόγιο της φαντασίας.
Για όσα δεν μπορείς να μιλήσεις πρέπει να σωπαίνεις.

Ludwig Wittgenstein

Παρασκευή, 12 Οκτωβρίου 2012

ΑΧΩΡΙΣΤΑ ΜΟΡΙΑ

ΑΧΩΡΙΣΤΑ ΜΟΡΙΑ

Λαϊκά αχώριστα μόρια
  • Το στερητικό α- ή αν-(μπροστά από φωνήεν) ή ανά(δεν πρέπει να συγχέουμε το λαϊκό αχώριστο μόριο ανα- με την αρχαία πρόθεση ανά που επίσης λειτουργεί ως αχώριστο μόριο) : δηλώνει άρνηση, στέρηση, έλλειψη ή το αντίθετο από αυτό που δηλώνει η πρωτότυπη λέξη: άκακος, αξέχαστος, αχάριστος, ανάξιος, ανέλπιστος, αναβροχιά, αναδουλειά.
  •  ξε-: δηλώνει: α) έξω: ξεπορτίζω β)πολύ: ξεκουφαίνω γ) εντελώς: ξεπουλώ δ)αντίθετη ενέργεια από αυτή που δηλώνει το β μέρος της λέξης: ξεβάφω ε)τέλος μιας κατάστασης: ξεμεθώ στ)αφαίρεση του αντικειμένου που δηλώνει το β μέρος της λέξης: ξεκάλτσωτος ζ) σιγά-σιγά: ξεγλιστρώ η) περνώ χρονικό διάστημα: ξενυχτώ, ξεκαλοκαιριάζω 
Λόγια αχώριστα μόρια
  •  αμφι-: δηλώνει: α) κάτι που βρίσκεται και στις δύο πλευρές: αμφίβιο, αμφίπλευρος β) για καταστάσεις που δεν είναι ξεκάθαρο προς τα που κλίνουν: αμφιταλαντεύομαι 
  • αρχι-: δηλώνει: πρωτείο, ανωτερότητα, υπεροχή: αρχιστράτηγος, αρχιεπίσκοπος, αρχισυντάκτης
  • ανα- : δηλώνει: α)πάνω: ανασηκώνω, αναπηδώ β)πάλι: αναγέννηση γ) επιτατική ή υποκοριστική σημασία: ανακράζω, ανάλαφρος
  • δια-(δι-): δηλώνει: α)κίνηση διαμέσου: διαβαίνω β)μοιρασιά: διανέμω γ)χωρισμό: διαίρεση δ)ανταγωνισμό: διαγωνίζομαι ε)χρονική διάρκεια: διαμένω, διανυκτερεύω στ) παντού: διαλαλώ ζ)σχέση μεταξύ πραγμάτων: διαπροσωπικός η) διάλυση: διαλύω θ)εξέλιξη, διαδικασία, κατάσταση: διαμόρφωση, διάγνωση ι)επιτατική σημασία: διαφθείρω 
  • διχο-: δηλώνει: διαίρεση σε δύο: διχογνωμία, διχοτόμος
  • δυσ- : δηλώνει: α) κάτι κακό, άσχημο: δύστυχος, β) τη δυσκολία σε κάτι: δυσκίνητος
  • εισ- : δηλώνει: κίνηση προς τα μέσα: εισβάλλω, είσοδος
  • εκ-,εξ-: δηλώνει: α)την κίνηση προς τα έξω: έξοδος, εξέχω β) αλλαγή: εξελληνισμός, εκδημοκρατισμός γ)πολύ: έκπληκτος, έκθαμβος δ)αφαίρεση: εξάτμιση 
  • εν-(εμ-,εγ-,ερ-,ελ-): δηλώνει: α)το μέσα: εντάσσω, εγχώριος β)ένταξη σε μια κατάσταση: έγγαμος γ) επίταση: έναστρος
  • επί- (επ-,εφ-): δηλώνει:α)επάνω: επίγειος β)προσθήκη, επίταση: επιταχύνω γ) χρόνος: επίλογος, εφήμερος δ) το τέλος μιας διαδικασίας: επισφραγίζω ε) εχθρική διάθεση:επιτίθεμαι
  • ημι-: δηλώνει: το μισό: ημίθεος, ημισφαίριο 
  • περι-: δηλώνει: α)το γύρω-γύρω: περικυκλώνω β)κίνηση κυκλική ή χωρίς συγκεκριμένη κατεύθυνση : περιστρέφω, περιπλανιέμαι γ) επίταση : περίφημος δ) φροντίδα: περιποιούμαι ε) αδιαφορία: περιφρονώ στ) έχω μέσα: περιέχω 
  • συν- (συγ-, συλ-, συμ-, συρ-, συ-, συσ-): δηλώνει: α)το μαζί: συνένοχος, συνοδηγός β) ένωση, συγκέντρωση: σύνδεση, συλλαλητήριο γ)  επίταση: συνταράσσω, συνεπαίρνω
  • υπό- (υπ-, υφ-): δηλώνει: α)κάτω από: υπόγειο, υπόστεγο β)το πρόσωπο που βρίσκεται κάτω από την εξουσία κάποιου: υπόδουλος γ) το πρόσωπο που ιεραρχικά είναι κατώτερο από κάποιο άλλο: υποδιευθυντής δ) κρυφή κίνηση: υποδηλώνω, υποκινώ ε)πίσω: υποχωρώ στ)συνοδεία: υπόκρουση ζ)υποδιαίρεση: υποκατάστημα η)κάτι που βρίσκεται σε μικρότερο βαθμό ή σε χαμηλότερες από το κανονικό τιμές: υπολειτουργώ, υπογλυκαιμία

6 σχόλια:

nikoleta είπε...

ευχαριστούμε πάρα πολύ. Εμένα προσωπικά με βοήθησε πολύ .... έχω εξετάσεις που έχουν μέσα τα αχώριστα μόρια :)

nikoleta είπε...

Ευχαριστώ πάρα πολύ .Εμένα προσωπικά με βοήθησε πάρα πολύ

Αλεξάνδρα Γερακίνη είπε...

Χαίρομαι που βοήθησα Νικολέττα. Καλή επιτυχία στις εξετάσεις σου!

Unknown είπε...

Με βοήθησε και εμενα πολύ

MyLifeAsAthena 99 είπε...

Ευχαριστώ πολύ αυτήν την σελίδα..Πάω δευτέρα γυμνασίου και έχουμε να τα μάθουμε για ωριαίο διαγώνισμα...με βοήθησε πολύ η σελίδα..

Αλεξάνδρα Γερακίνη είπε...

Ευχαριστώ πολύ για τα καλά σας λόγια παιδιά. Να είστε καλά και καλή επιτυχία!