Το να ξεστομίζεις μια λέξη είναι σαν να χτυπάς μια νότα στο πληκτρολόγιο της φαντασίας.
Για όσα δεν μπορείς να μιλήσεις πρέπει να σωπαίνεις.

Ludwig Wittgenstein

Πέμπτη, 3 Δεκεμβρίου 2015

Ανθρώπινα δικαιώματα-Στερεότυπα-Ρατσισμός

Ανθρώπινα δικαιώματα 

Με τα ανθρώπινα δικαιώματα:
  • Διαφυλάσσεται η αξιοπρέπεια του ανθρώπου και ο σεβασμός της προσωπικότητας του.
  • Κατοχυρώνεται η ασφάλεια του πολίτη  και η προστασία του από κάθε είδους αυθαιρεσίες.
  • Εξασφαλίζεται η πρόοδος και η ευημερία της κοινωνίας, αφού οι άνθρωποι νιώθοντας ελεύθεροι μπορούν να θέσουν υψηλούς στόχους και να αγωνιστούν για την πραγματοποίηση τους.
  •  Επικρατεί  η αλληλεγγύη, η αλληλοκατανόηση και η ειρηνική επίλυση των προβλημάτων.
  • Λειτουργεί αποτελεσματικά το πολίτευμα της δημοκρατίας.
  • Οριοθετούνται τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των πολιτών έτσι ώστε να αποφεύγονται οι αδικίς και οι κοινωνικοί αποκλεισμοί.

ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ
Μορφές ρατσισμού

  • Φυλετικός: διάκριση ανάλογα με το χρώμα
  • Εθνικός
  • Θρησκευτικός: Μουσουλμάνοι – Χριστιανοί...
  • Κοινωνικοοικονομικός ρατσισμός: σε ομοφυλόφιλους, ναρκομανείς, φο­ρείς ΑΙDS, άτομα με ειδικές ανάγκες, γυναίκες.....
  • Πολιτισμικός: η ανωτερότητα του δυτικού κόσμου
  • Πολιτικός: με βάση την πολιτική ιδεολογία και την πολιτική ένταξη
         Αίτια ρατσισμού.
  • Η έλλειψη ανθρωπιστικής παιδείας και η πνευματική φτώχεια.
  • Η κρίση αξιών και η  ενίσχυση του ατομικιστικού πνεύματος της εποχής μας.
  • Οι προκαταλήψεις και τα  στερεότυπα που δημιουργούνται από την οικογένεια,την παράδοση και τη διαπιαδαγώγηση που λαμβάνει κάποιος.
  • Τα οικονομικά συμφέροντα και η εκμετάλλευση των αδύναμων.
  • Τα αρνητικά πρότυπα που προβάλλονται από τα ΜΜΕ.
  • Η επιθυμία ατόμων και λαών για απόκτηση δύναμης και εξουσίας.
  • Η ξενοφοβία που τροφοδοτείται από κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες.
  •  Ο Θρησκευτικός φανατισμός και ο εθνικισμός.
  • Τα κοινωνικά προβλήματα όπως η ανεργία, αδικία, η ανισότητα, η βία και η εγκληματικότητα.
      
       Τρόποι αντιμετώπισης ρατσισμού.
  • Καλλιέργεια ανθρωπιστικής παιδείας.
  • Καλλιέργεια της ανεκτικότητας και του σεβασμού  στο διαφορετικό.
  • Διαμόρφωση μιας εθνικής συνείδησης στη βάση της αλληλεγγύης και της συνεργασίας ανάμεσα σε λαούς και πολιτισμούς.
  • Απαλλαγή από προκαταλήψεις και στερεότυπα και πολιτιστικές ανταλλαγές μεταξύ λαών.
  • Διάλογος της οικογένειας και του σχολείου με τα παιδιά  με σκοπό την ομαλή τους ένταξη σε μία πολυπολιτισμική κοινωνία.
  • Σωστή και ουσιαστική λειτουργία των διεθνών οργανισμών και κυρώσεις για αυτούς που παραβιάζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα.
  • Ενίσχυση του κράτους πρόνοιας και ίσες ευκαιρίες πρόσβασης σε όλους στα κοινωνικά αγαθά όπως η παιδεία και η υγεία.
  • Προβολή υγιών προτύπων από τα Μ.Μ.Ε .
  • Ίσες ευκαιρίες για συμμετοχή των πολιτών στα κοινά, την τοπική αυτοδιοί­κηση.....
  • Σωστή λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος.
         ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ
       
 Με τον όρο στερεότυπα εννοούμε βαθιά ριζωμένες και παγιωμένες πεποιθήσεις που λειτουργούν σαν ετικέτες (άλλοτε θετικές ή άλλοτε αρνητικές), σύμφωνα με τις οποίες κατηγοριοποιούμε άκριτα και αβασάνιστα τις διάφορες ομάδες ατόμων γύρω μας. Τέτοιες ετικέτες είναι, για παράδειγμα, αντιλήψεις όπως: «οι Άγγλοι είναι ψυχροί», «οι γυναίκες είναι φοβιτσιάρες», «οι άντρες είναι θαρραλέοι», «οι Γάλλοι είναι πολιτισμένοι», «οι άντρες έχουν μηχανικές ικανότητες», «οι γυναίκες μπορούν να φροντίζουν τα παιδιά καλύτερα από τους άντρες», «τα άτομα με αναπηρίες δυσκολεύονται να εκπαιδευτούν και να εργαστούν» κ.ά. Όταν ένα στερεότυπο που αφορά μια συγκεκριμένη ομάδα ατόμων οδηγεί σε αρνητική συναισθηματική φόρτιση, τότε οδηγεί στην προκατάληψη.
       
Από την προκατάληψη απορρέουν αντιδράσεις όπως οι ακόλουθες:

  • Αποφυγή. Εκδηλώνεται με το να αποφεύγουμε ένα άτομο ή μια ομάδα.
  • Λεκτική κατάχρηση. Εκδηλώνεται με το να μιλάμε αρνητικά για μια συγκεκριμένη ομάδα ατόμων
  • Διάκριση. Εκδηλώνεται με υποτίμηση, με κακομεταχείριση, με χαμηλότερη αμοιβή, με αποκλεισμό από ευκαιρίες κτλ.
  • Βίαιη κατάχρηση. Εκδηλώνεται με σαρκασμό, με ενόχληση, με απειλές κτλ.
  • Εξάλειψη. Εκδηλώνεται με εχθρική συμπεριφορά όπως απομονώνοντας, διώχνοντας, σκοτώνοντας, λυντσάροντας, προβαίνοντας σε γενοκτονία ή σε εθνο-κάθαρση.

Μηχανισμοί με τους οποίους αναπαράγονται τα στερεότυπα για τους ρόλους των δύο φύλων μπορεί να είναι:

  • η ενίσχυση της συμπεριφοράς εκείνης που θεωρείται ότι αρμόζει σε κάθε φύλο. Παραδείγματα: επιβραβεύουμε τα κορίτσια όταν συγυρίζουν το δωμάτιό τους μαλώνουμε τα αγόρια όταν κλαίνε
  • η μίμηση της συμπεριφοράς άλλων, οι οποίοι λειτουργούν ως πρότυπα (π.χ. - πατέρας)
  • η κοινωνική ενθάρρυνση ή επιβράβευση, τα αρνητικά σχόλια ή η αρνητική κριτική και απόρριψη της συμπεριφοράς (από τα μέλη της ευρύτερης κοινότητας π.χ. γειτονιά).
 Εξαλείφονται τα στερεότυπα;

Ένα χαρακτηριστικό των στερεοτύπων είναι ότι αυτά είναι «στέρεα τυπωμένα» στο νου και στην καρδιά μας. Γι’ αυτό χρειάζεται χρόνος και προσπάθεια για να τα εξαλείψουμε, ανατρέποντας όχι μόνο αυτά που έχουμε μάθει (γνώσεις), αλλά και αυτά που νιώθουμε (τα συναισθήματά μας).

εικόνα
Το πρώτο λοιπόν «μέτωπο» του αγώνα ενάντια στα στερεότυπα είναι ο ίδιος μας ο εαυτός. Στη συνέχεια ο αγώνας διεξάγεται στο κοινωνικό επίπεδο, στο οποίο θα καταπολεμήσουμε τα στερεότυπα και θα υπερασπιστούμε όσους υποφέρουν από τις κοινωνικές διακρίσεις. Για παράδειγμα, πώς θα πολεμήσουμε την ξενοφοβία και το ρατσισμό; Με την πληροφόρηση, την ενημέρωση, την κατάλληλη εκπαιδευτική, κοινωνική πολιτική, αλλά, πάνω από όλα, με το να έρθουμε σε επαφή, γνωριμία, συνεργασία με τους «άλλους» και να νιώσουμε, αλλά και να εκφράσουμε, αποδοχή και σεβασμό γι΄ αυτούς, για τις ανάγκες τους και τον πολιτισμό τους.

Ας ξεκινήσετε λοιπόν από το σχολείο, χέρι – χέρι με τους «διαφορετικούς» από εσάς συμμαθητές σας. Μπορείτε να δουλέψετε όλοι μαζί φιλικά και δημιουργικά, με κοινές δραστηριότητες, ανακαλύπτοντας αυτά που σας συνδέουν, σας ενώνουν, ανταλλάσσοντας και πλουτίζοντας συνάμα τους εαυτούς σας μέσα από τις διαφορετικές εμπειρίες.

Παράλληλα, σε κοινωνικό και σε πολιτικό επίπεδο όλοι μαζί οφείλουμε να διεκδικήσουμε «το δικαίωμα στη διαφορά».

Ενάντια στο ρατσισμό μπορούμε να προτάξουμε τη διαπολιτισμική συμπεριφορά. Με τον όρο διαπολιτισμική συμπεριφορά εννοούμε την κατανόηση, την αποδοχή και το σεβασμό των ατόμων, ομάδων, λαών που προέρχονται από διαφορετικούς πολιτισμούς. Η διαπολιτισμική συμπεριφορά σημαίνει όχι μόνον αποδοχή και σεβασμό των πολιτιστικών διαφορών, αλλά και πίστη στο γεγονός ότι μπορούμε να μαθαίνουμε και να πλουτίζουμε τους εαυτούς μας μέσα από τη συνάντησή μας με τους άλλους πολιτισμούς.

Δεν υπάρχουν σχόλια: