Το να ξεστομίζεις μια λέξη είναι σαν να χτυπάς μια νότα στο πληκτρολόγιο της φαντασίας.
Για όσα δεν μπορείς να μιλήσεις πρέπει να σωπαίνεις.

Ludwig Wittgenstein

Σάββατο, 21 Σεπτεμβρίου 2013

Τρία Χαϊκού



Εχθές συμπληρώθηκαν 42 χρόνια από τον θάνατο του Γ.Σεφέρη......

Τρία Χαϊκού, Γιώργος Σεφέρης

ΙΑ

Πού να μαζεύεις
τα χίλια κομματάκια
του κάθε ανθρώπου.


Ο σύγχρονος άνθρωπος είναι  κατακερματισμένος σε χίλια κομματάκια, αποδομημένος, θρυμματισμένος. Τα αίτια της κατάστασης αυτής δεν αναφέρονται όμως ο προβληματισμός του ποιητή είναι φανερός: είναι πολύ δύσκολο να μαζέψεις τα χίλια κομματάκια του ανθρώπου και να τον ξανασυνθέσεις   ως μια ολοκληρωμένη και συγκροτημένη ενότητα.

Το κυρίαρχο συναίσθημα είναι η απογοήτευση και η ψυχική κούραση. Η παράδοξη εικόνα είναι η εικόνα του διασπασμένου ανθρώπου σε χίλια κομματάκια.



ΙΕ

Bουλιάζει ο κόσμος
κρατήσου, θα σ' αφήσει
μόνο στον ήλιο.


Ο ποιητής αισθάνεται μόνος  και αποξενωμένος από το περιβάλλον του. Τα λόγια του είναι κραυγή αγωνίας και απόγνωσης.

Το κυρίαρχο συναίσθημα είναι η μοναξιά του σύγχρονου ανθρώπου και  η παράδοξη εικόνα είναι η εικόνα ενός κόσμου που βουλιάζει ενώ ένας άνθρωπος προσπαθεί να κρατηθεί για να μη βουλιάξει και αυτός.  



ΙΣΤ

Γράφεις·
το μελάνι λιγόστεψε
η θάλασσα πληθαίνει


Ο ποιητής εκφράζει τη δυσκολία που αισθάνεται να γράψει ποιήματα και να εκφραστεί μέσα από αυτά. Η καλλιτεχνική έμνευση λιγοστεύει ενώ αντίθετα τα προβλήματα αυξάνουν. Η πολυπόθητη λύτρωση που περιμένει ο ποιητής δεν μπορεί να έρθει μέσα από τη λογοτεχνική γραφή αφού οι ανυπέρβλητες δυσκολίες σβήνουν την έμπνευση......

Το κυρίαρχο συναίσθημα είναι η απελπισία που κυριεύει τον ποιητή και η παράδοξη εικόνα είναι η θάλασσα που πληθαίνει και ο ποιητής που βρίσκεται σε απόγνωση. 



Κοινά στοιχεία και στα τρία χαϊκού είναι η χρήση του Β προσώπου και ο απαισιόδοξος τόνος.



Τί είναι τα χαϊκού;

Τα χαϊκού είναι είδος ποίησης που πρωτοεμφανίστηκε στην Ιαπωνία το δέκατο έκτο αιώνα και υιοθετήθηκε στην Ευρώπη στις αρχές του εικοστού. Από εκεί πέρασαν τον Ατλαντικό και έφτασαν να γίνουν πολύ δημοφιλή σε όλο το Δυτικό κόσμο. Στην αυθεντική στιχουργική μορφή τους, τα χαϊκού είναι μικρά ποιήματα από 17 συλλαβές σε ένα ενιαίο στίχο. Τα χαϊκού συμπυκνώνουν ευφυΐα και σοφία, που εκφράζονται με λυρική, ή άλλοτε, χιουμοριστική διάθεση, ενώ  συχνά υπάρχει το στοιχείο της έκπληξης. Στα χαϊκού σημαντική θέση έχουν η φύση, οι εποχές και τα χρώματα, η ομορφιά των λέξεων και των αντιθέσεων, ενώ το νόημα κάποιες φορές αποκτά δευτερεύουσα σημασία

Ελληνικά χαϊκού

Μια από τις πρώτες αναγνωρισμένες προσπάθειες σύνθεσης χαϊκού στην Ελλάδα καταγράφεται το 1925, όταν ο Γ. Σταυρόπουλος δημοσιεύει στο περιοδικό Λυκαβηττός έξι μικρά ποιήματα με το γενικό τίτλο «Τρίστιχα» συνοδευόμενα από σύντομο σημείωμα γνωριμίας με το ποιητικό είδος.
Ίσως ο πιο επιφανής Έλληνας που έγραψε χαϊκού είναι ο Γιώργος Σεφέρης ("Δεκαέξι χαϊκού", Τετράδιο Γυμνασμάτων (1928-1937)) και θεωρείται ο εισηγητής των χαϊκού στην Ελλάδα, είτε λόγω του κύρους του είτε λόγω του ότι θεωρείται πως ήταν πιο επιτυχής στην προσπάθειά του, όχι όμως χωρίς κριτική.
Πηγή:  http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A7%CE%B1%CF%8A%CE%BA%CE%BF%CF%8D 

Για να διαβάσετε χαρακτηριστικά δείγματα χαϊκού  πατήστε  εδώ.

Για να διαβάσετε τα δεκαέξι χαϊκού του Γ.Σεφέρη πατήστε εδώ.



Δραστηριότητα: Προσπαθήστε να γράψετε τα δικά σας χαϊκού, να τα οπτικοποιήσετε επιλέγοντας τις κατάλληλες εικόνες και να τα επενδύσετε με ένα μουσικό κομμάτι της επιλογής σας.

Δεν υπάρχουν σχόλια: