Το να ξεστομίζεις μια λέξη είναι σαν να χτυπάς μια νότα στο πληκτρολόγιο της φαντασίας.
Για όσα δεν μπορείς να μιλήσεις πρέπει να σωπαίνεις.

Ludwig Wittgenstein

Κυριακή, 16 Φεβρουαρίου 2014

Το δοκίμιο και άλλα γραμματειακά είδη

Δοκίμιο και ημερολόγιο
Ομοιότητες
  • Καταγραφή ιδεών, γεγονότων και σκέψεων.
Διαφορές
  • Το ημερολόγιο είναι καταγραφή των κυριότερων πράξεων της ζωής κάποιου ενώ το δοκίμιο παρουσιάζει τα  γεγονότα της εσωτερικής ζωής του δοκιμιογράφου, την ανέλιξη του στοχασμού του και την πνευματική του πορεία.
  • Το ημερολόγιο έχει ως σημείο αναφοράς τον χρόνο και καταγράφει σκέψεις στο τέλος μιας ημέρας ενώ το δοκίμιο στηρίζεται σ' έναν προβληματισμό γύρω από τον οποίο αναπτύσσονται σκέψεις.
  • Το ημερολόγιο απευθύνεται στον ίδιο τον συντάκτη της ενώ το δοκίμιο απευθύνεται στο ευρύ κοινό.
  • Το ημερολόγιο διακρίνεται για την αμεσότητα και την ειλικρίνεια, το προσωπικό και εξομολογητικό ύφος, την ελεύθερη και χαλαρή ροή των νοημάτων ενώ το δοκίμιο ενώ το δοκίμιο όχι(τουλάχιστον το αποδεικτικό δοκίμιο).
  • Το ημερολόγιο χωρίζεται σε χρονικές  ενότητες ενώ το δοκίμιο χωρίζεται σε θεματικές ενότητες.
  • Το ημερολόγιο επικεντρώνεται σε θέματα προσωπικού βίου ενώ το δοκίμιο πραγματεύεται θέματα γενικού ενδιαφέροντος.
Δοκίμιο και ομιλία-συνομιλία
Ομοιότητες
  • Καλύπτουν θέματα γενικού ενδιαφέροντος.
  • Επικοινωνιακός χαρακτήρας του λόγου.
 Διαφορές
  • Η ομιλία και η συνομιλία έχουν έντονα τα στοιχεία του προφορικού λόγου ενώ το δοκίμιο είναι είδος γραπτού λόγου.
  • Η ομιλία και η συνομιλία χρησιμοποιούν γλώσσα απλή, λόγο μικροπερίοδο και παρατακτικό ενώ το δοκίμιο χρησιμοποιεί λόγο μακροπερίοδο και υποτακτικό.
  • Η ομιλία είναι ένα κείμενο που γράφεται για να εκφωνηθεί και στοχεύει πολλές φορές στον εντυπωσιασμό για να προσελκύσει τον ακροατή ενώ το δοκίμιο όχι.
  •  Στη συνομιλία ακούγονται οι απόψεις δύο ανθρώπων ενώ το δοκίμιο είναι προσωπική πραγμάτευση του θέματος από τον δοκιμιογράφο, αν και πολλές φορές ο δοκιμιογράφος μιλά υποθετικά είτε με τον ανγνώστη είτε με τον εαυτό του.
Δοκίμιο και επιστολή
Ομοιότητες
  • Ύφος συνομιλίας μ'ένα φίλο, της καθημερινής κουβέντας πάνω σε διάφορα θέματα. (μερικές φορές)
  • Χρήση α ρηματικού προσώπου.(μερικές φορές)
  • Ελεύθερη περιπλάνηση σ'ένα θέμα και αυτοσχεδιασμός.(μερικές φορές)
  • Προσωπική ιδεολογική κατάθεση και εξομολόγηση.(μερικές φορές)
Διαφορές
  • Η επιστολή απευθύνεται σ' ένα ορισμένο κάθε φορά πρόσωπο  ενώ στο δοκίμιο αποδέκτης είναι το ευρύτερο κοινό.
  • Στην επιστολή υπάρχει ελευθερία στην πραγμάτευση του θέματος ενώ στο δοκίμιο υπάρχουν κάποιοι κανόνες ακόμα και αν η δομή είναι χαλαρή.

Δεν υπάρχουν σχόλια: